Wzór skróconego mnożenia

Wzór skróconego mnożenia

Najważniejsze wzory skróconego mnożenia.

Wzory skróconego mnożenia pozwalają dużo szybciej wykonywać obliczenia.
Najczęściej stosowane wzory skróconego mnożenia:

(a + b)2 = a2 + 2ab + b2

(a − b)2 = a2 − 2ab + b2

(a+b+c)2 = a2 + b2 + c2 + 2ab + 2ac + 2bc

a2 − b2 = (a + b)(a − b)

(a + b)3 = a3 + 3a2b + 3ab2 + b3

(a − b)3 = a3 − 3a2b + 3ab2 − b3

a3 + b3 = (a + b)(a2 −ab + b2)

a3 − b3 = (a − b)(a2 + ab + b2)

 

Wzory skróconego mnożenia są pomocne przy mnożeniu lub potęgowaniu wyrażeń algebraicznych. Ułatwiają sprawne liczenie. Wzorów tych jest bardzo dużo. Poniżej podajemy kilka, z których korzysta się najczęściej.

Kwadrat sumy liczb

  • (a + b)2 = a2 + 2ab + b2
    na przykład: 312 = (30+1)2 = 302+2×30+1 = 900+60+1 = 961
  • nie zachodzi równość: (a+b)2 = a2 + b2
    na przykład 25 = (3+2)2 ≠ 32 + 22 = 13
  • uzasadnienie wzoru przez rachunek:
    (a + b)2 = (a + b) × (a + b) =
     aa + ab + ba + bb = a2 + 2ab + b2

Kwadrat różnicy liczb

  • (a – b)2 = a2 – 2ab + b2
    na przykład: 292 = (30-1)2 = 302-2×30+1 = 900-60+1 = 841
  • nie zachodzi równość: (a-b)2 = a2 – b2
    na przykład 1 = (3-2)2 ≠ 32 – 22 = 5
  • uzasadnienie wzoru:
    (a – b)2 = (a – b) × (a – b) =  aa – ab – ba + bb = a2 – 2ab + b2

     

Kwadrat sumy trzech liczb

  • (a+b+c)2 = a2 + b2 + c2 + 2ab + 2ac + 2bc
    na przykład: 1112 = (100+10+1)2 = 1002 + 102 +1 +2×100×10 + 2×100 + 2×10 =  10000 + 100 + 1 + 2000 + 200 + 20 = 12321
  • nie zachodzi równość: (a+b+c)2 = a2 + b2 + c2
    na przykład 36 = (3+2+1)2 ≠ 32 + 22 + 12 = 14
  • uzasadnienie wzoru:
    (a + b + c)2 = (a + b + c) × (a + b + c) =  aa + ab + ac + ba + bb + bc + ca + cb + cc = a2 + b2 + c2 + 2ab + 2ac + 2bc

Iloczyn sumy i różnicy liczb = Różnica kwadratów liczb

  • (a + b)×(a – b) = a2 – b2
    na przykład: 101×99 = (100+1)×(100-1) = 1002 – 1 = 9999
  • uzasadnienie wzoru :
    (a + b) × (a – b) = aa – ab + ba – bb = a2 – b2

Sześcian sumy liczb

  • (a + b)3 = a3 + 3a2b + 3ab2 + b3
    na przykład: 1013 = (100+1)3 = 1003 + 3×1002 + 3×100 + 1 =
    = 1000000 + 30000 + 300 + 1 = 1030301
  • nie zachodzi równość: (a+b)3 = a3 + b3
    na przykład 125 = (3+2)3 ≠ 33 + 23 = 35
  • uzasadnienie wzoru przez rachunek:
    (a + b)3 = (a + b) × (a + b) × (a + b)  
    = (aa + ab + ba + bb) × (a + b) = aaa + aab + aba + abb + baa + bab + bba + bbb =
    = a3 + 3a2b + 3ab2 + b3

 Sześcian różnicy liczb

  • (a – b)3 = a3 – 3a2b + 3ab2 – b3
    na przykład: 993 = (100-1)3 = 1003 – 3×1002 + 3×100 – 1 =
    = 1000000 – 30000 + 300 – 1 = 970299

Suma sześcianów liczb

a3 + b3 = (a + b)×(a2 – ab + b2)

uzasadnienie wzoru:

(a + b)×(a2 – ab + b2) = aa2 – aab + ab2 + ba2 – bab + bb2= a3 – a2b + ab2 + a2b – ab2 + b3 =
= a3 + b3

Różnica sześcianów liczb

a3 – b3 = (a – b)×(a2 + ab + b2)

uzasadnienie wzoru:

(a – b)×(a2 + ab + b2) = aa2 + aab + ab2 – ba2 – bab – bb2 = a3 + a2b + ab2 – a2b – ab2 – b3 =
= a3 – b3

Różnica czwartych potęg liczb

a4 – b4 = (a – b)×(a3 + a2b + ab2 + b3) = (a + b)×(a3 – a2b + ab2 – b3)

 

Suma n-tych potęg liczb (dla n nieparzystych!!!)

an + bn = (a + b) (an-1 – an-2b + an-3b2 – … + bn-1)

 

Różnica n-tych potęg liczb (dla n parzystych!!!)

an – bn = (a + b) (an-1 – an-2b + an-3b2 – … + bn-1)

 

Różnica n-tych potęg liczb (dla wszystkich n naturalnych)

an – bn = (a – b) (an-1 + an-2b + an-3b2 + … + a2bn-3 + abn-2 + bn-1)